Programy profilaktyczne finansowane przez NFZ pozostają nielimitowane. Oznacza to, że Fundusz pokrywa koszty wszystkich wykonanych badań – niezależnie od ich liczby. Dzięki temu każdy pacjent ma możliwość skorzystania z diagnostyki bez obaw o dostępność świadczeń.
W 2025 roku wartość świadczeń w programach profilaktyki raka piersi, raka szyjki macicy, raka jelita grubego oraz w programie „Moje Zdrowie” w regionie przekroczyła 65 milionów złotych. To wyraźny sygnał, że inwestycje w profilaktykę są traktowane priorytetowo.
– „Profilaktyka to nie koszt, to inwestycja. Dlatego badania profilaktyczne są nielimitowane. Chodzi o to, by każdy pacjent mógł z nich skorzystać bez barier i w odpowiednim czasie” – podkreśla Marta Pietrasiak, dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Kielcach.
Dziesiątki tysięcy przebadanych pacjentów
W ubiegłym roku z badań w ramach profilaktyki onkologicznej skorzystało ponad 61 tysięcy osób. Wśród nich znalazły się osoby poddane kolonoskopii, mammografii oraz cytologii i testom HPV HR. Łączna wartość tych świadczeń przekroczyła 10 milionów złotych.
Równolegle realizowany program „Moje Zdrowie” objął 48,5 tysiąca mieszkańców, a jego finansowanie wyniosło ponad 55 milionów złotych.
Wczesna diagnoza ratuje życie
Eksperci nie mają wątpliwości – im wcześniej wykryta choroba, tym większe szanse na skuteczne leczenie. Badania takie jak kolonoskopia czy test HPV HR pozwalają nie tylko wykryć nowotwór na wczesnym etapie, ale często zapobiec jego rozwojowi.
Potwierdzają to także pacjenci. – „Żyję dzięki badaniom profilaktycznym. O nowotworze dowiedziałam się podczas kontrolnej mammografii. Nie miałam żadnych objawów. Te badania mnie uratowały” – mówi Adela Chojnacka, prezes Świętokrzyskiego Klubu „Amazonki”.
Łatwy dostęp – bez skierowania
Z badań profilaktycznych można skorzystać bez skierowania. Kolonoskopia i mammografia wykonywane są w siedmiu placówkach w regionie, a dodatkowo dostępna jest mobilna pracownia mammograficzna, która regularnie dociera do mniejszych miejscowości.
W samym kwietniu mammobus zaplanował aż 54 postoje. Z kolei badania w kierunku raka szyjki macicy dostępne są w ponad 120 placówkach. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronach internetowych NFZ.
Zmiany w finansowaniu diagnostyki
Od drugiego kwartału 2026 roku zmienił się sposób rozliczania części świadczeń diagnostycznych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Dotyczy to m.in. tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, gastroskopii i kolonoskopii wykonywanych ponad wartość kontraktu.
Choć świadczenia nadal pozostają nielimitowane, nadwykonania będą finansowane według stawki degresywnej, a rozliczenie nastąpi po zakończeniu roku.
Rosnące koszty systemu
Zmiany są odpowiedzią na dynamicznie rosnące wydatki w ochronie zdrowia. Wpływ na nie mają m.in. regulacje dotyczące wzrostu wynagrodzeń personelu medycznego.
W 2026 roku koszt rekomendacji przygotowanych przez Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przekroczy 70 miliardów złotych – to ponad jedna trzecia całego budżetu NFZ.
Priorytet dla pacjentów onkologicznych
Pomimo zmian w systemie rozliczeń, pacjenci onkologiczni pozostają pod szczególną ochroną. Diagnostyka realizowana w ramach pakietu onkologicznego, w tym dla osób posiadających kartę DiLO, finansowana jest z odrębnej części budżetu.
W 2025 roku w regionie wydano niemal 11 tysięcy takich kart. Nowe rozwiązania mają usprawnić dostęp do szybkiej ścieżki diagnostycznej i zapewnić pierwszeństwo osobom najbardziej potrzebującym.
