W mediach społecznościowych pojawił się filmik, pokazujący fragment przejazdu kolejką wąskotorową ze Starachowic w kierunku Iłży. Aktualnie opiekuje się nią grupa społeczników ze Stowarzyszenia Miłośników Kolei Wąskotorowych. Linia jest natomiast własnością Starostwa Powiatowego w Starachowicach.
Przypomnijmy, historia szlaku kolejowego biegnącego przez północną Kielecczyznę i południowe Mazowsze sięga przełomu lat 20. i 30. XX wieku. 20-kilometrowa trasa wąskotorowa łącząca Starachowice z Iłżą powstała natomiast na początku lat 50. Jeszcze do 2024 roku ruch turystyczny kolejką odbywał się na dwóch trasach: Iłża - Marcule (województwo mazowieckie) oraz Starachowice - Lipie (świętokrzyskie).
Złomiarze na torowisku
- Od tamtej pory nie prowadzimy już ruchu turystycznego, bo konieczne są naprawy zarówno torowiska jak też lokomotyw i wagonów. Jednorazowa rewitalizacja infrastruktury kosztowałaby kilkadziesiąt milionów złotych. Doraźne naprawy już nie wystarczają. Nie możemy w takiej sytuacji zagwarantować bezpieczeństwa obsługi turystów - mówi Marcin Rogoziński ze Stowarzyszenia Miłośników Kolei Wąskotorowych.
Niestety, do takiego stanu rzeczy przyczynili się też złomiarze.
- Na przełomie lat łupem złodziei padło około pięć kilometrów torowiska w Puszczy Iłżeckiej - dodaje Rogoziński.
PGlucyBkYXRhLXJldml2ZS16b25laWQ9IjI5IiBkYXRhLXJldml2ZS1pZD0iNDRiMTc2NDFiYzk4ODk1OTZhMmQ3YjdmZDU0YjVmZTUiPjwvaW5zPg0KPGlucyBkYXRhLXJldml2ZS16b25laWQ9IjI5IiBkYXRhLXJldml2ZS1pZD0iNDRiMTc2NDFiYzk4ODk1OTZhMmQ3YjdmZDU0YjVmZTUiPjwvaW5zPg0KSpołecznicy patrolują
Na razie o utrzymanie i ocalenie pozostałej infrastruktury dbają społecznicy. Gdyby nie ich zaangażowanie, degradacja linii byłaby jeszcze większa...
- Obecnie jeździmy drezyną po dostępnych odcinkach kolejki, prowadzimy prace konserwacyjne, sprawdzamy, czy nie dochodzi do kolejnych kradzieży torowiska, usuwamy drzewa, które spadną na tory. Współpracujemy ze starostwem w Starachowicach jako organizacja pozarządowa, dzięki temu możemy ubezpieczyć członków stowarzyszenia, wykonujących wspomniane prace. Działamy w około 10-osobowym zespole - informuje Marcin Rogoziński ze Stowarzyszenia Miłośników Kolei Wąskotorowych.
Postawić na turystykę
Przypomnijmy, w lutym tego roku przedstawiciele władz Iłży, Powiatu Starachowickiego, Miasta Starachowice oraz Gminy Brody podpisali umowę w sprawie projektu i kosztorysu rewitalizacji zabytkowej linii kolejki wąskotorowej. Stowarzyszenie Miłośników Kolei Wąskotorowych również brało udział w tym spotkaniu, jako tak zwana strona społeczna.
- Zaznaczaliśmy, aby tej kolejki nie traktować jako formy usługi przewozowej, ale przede wszystkim jako produkt turystyczny. Dobrze, że ten proces inwestycyjny już się rozpoczął, aktualnie trwa opracowywanie projektu i kosztorysu na remont sześciu odcinków kolejki o łącznej długości pięciu kilometrów - dodaje Rogoziński.
Inwestycja w planach
PGlucyBkYXRhLXJldml2ZS16b25laWQ9IjI5IiBkYXRhLXJldml2ZS1pZD0iNDRiMTc2NDFiYzk4ODk1OTZhMmQ3YjdmZDU0YjVmZTUiPjwvaW5zPg0KPGlucyBkYXRhLXJldml2ZS16b25laWQ9IjI5IiBkYXRhLXJldml2ZS1pZD0iNDRiMTc2NDFiYzk4ODk1OTZhMmQ3YjdmZDU0YjVmZTUiPjwvaW5zPg0KWedług założeń, odnowiona trasa będzie wiodła od lokomotywowni w Starachowicach do Iłży. Inwestycja pozwoli reaktywować popularną przed laty atrakcję turystyczną. Projekt miałby objąć następujące odcinki:
- stacja Starachowice Wschodnie Wąskotorowe (tzw. tor dojazdowy i fragment trójkąta) oraz tor szlakowy do ul. Wyszyńskiego i ul. Iłżeckiej (wraz z przejazdami przez obie ulice) – długość około 920 metrów,
- 900-metrowe torowisko w dolinie rzeki Młynówki,
- przejazd kolejowo- drogowy w ciągu ul. Górzystej w Starachowicach,
- tor od przejazdu z ul. Starachowicką w Lipiu do stacji Lipie – długość około 820 m,
- tor od stacji Marcule do mijanki - długość około 950 m,
- około 900-metrowy tor od ul. Pańkowszczyzna do stacji Iłża wraz z torem głównym i torami manewrowymi - długość około 900 m.
Rewitalizacja nie obejmie liczącego około dwóch kilometrów odcinka wybudowanego w 2021 roku w ramach tworzenia obwodnicy Iłży.
Iłża pomaga
- Do przywrócenia parametrów technicznych całej linii od Starachowic do Iłży wymagane będzie jeszcze zaprojektowanie, aktualizacja projektu remontu pozostałych odcinków o długości 14 kilometrów. Do tego dojdą projekty na remont, rozbudowę budynku lokomotywowni i infrastruktury stacyjnej, czy też budowę nowego peronu i budynku stacyjnego w Starachowicach, lokomotywowni pomocniczej w Iłży czy też infrastruktury turystycznej przy stacjach - czytamy w informacji na facebookowej stronie Starachowicka Kolej Wąskotorowa.
Miasto i Gmina Iłża przekaże na dokumentację projektową i kosztorys 200 tysięcy złotych - konkretnie na odcinki znajdujące się na terenie miasta i gminy. Cały projekt będzie kosztował około 370 tysięcy. Część tych pieniędzy Powiat Starachowicki przeznaczy też na modernizację lokomotywy, która jest obecnie w złym stanie technicznym.
