Piątek 13-go od dawna uchodzi za symbol pecha w kulturze europejskiej. Choć jego źródła sięgają dawnych wierzeń i tradycji chrześcijańskiej, w Polsce funkcjonuje głównie jako ciekawostka obyczajowa. W wielu domach nadal można usłyszeć, że tego dnia lepiej „dmuchać na zimne” — nie zaczynać ważnych spraw, nie podpisywać umów, uważać na czarne koty.
W regionie świętokrzyskim przesądy te nie zanikły, choć najczęściej traktowane są z przymrużeniem oka. Mieszkańcy żartują, że jeśli coś pójdzie nie tak, „to pewnie przez tę datę”.
Góry Świętokrzyskie i ich tajemnice
Nie bez powodu właśnie tu piątek 13-go nabiera dodatkowego, niemal baśniowego znaczenia. Góry Świętokrzyskie od wieków owiane są legendami o sabatach czarownic, które miały odbywać się na Łysej Górze.
Według podań to właśnie w okolicach dzisiejszego klasztoru na Świętym Krzyżu nocami zbierały się czarownice, by odprawiać swoje rytuały. Opowieści te przekazywano z pokolenia na pokolenie, budując aurę tajemnicy wokół regionu.
Łysa Góra (Łysiec) – miejsce sabatów?
Łysa Góra, zwana też Łyścem, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc regionu. Dziś przyciąga turystów, pielgrzymów i miłośników historii, ale w ludowych opowieściach funkcjonuje jako miejsce mocy.
To właśnie tu — jak głoszą legendy — w piątek 13-go czarownice miały mieć szczególną moc, a noc była „gęstsza” i bardziej tajemnicza niż zwykle.
Przesądy w nowoczesnym wydaniu
Współcześnie piątek 13-go w Świętokrzyskiem to raczej temat do rozmów, żartów i internetowych memów niż realnych obaw. Lokalne media co jakiś czas pytają mieszkańców, czy wierzą w pecha tego dnia. Odpowiedzi zwykle są pół żartem, pół serio.
Niektórzy przyznają, że unikają wtedy podejmowania ważnych decyzji. Inni twierdzą, że to najlepszy dzień, by przełamywać przesądy.
Między historią a folklorem
To, co wyróżnia Świętokrzyskie, to wyjątkowe połączenie zwykłego przesądu z regionalnym folklorem. W miejscu, gdzie legendy o czarownicach są niemal tak żywe jak opowieści o świętych relikwiach, piątek 13-go nabiera innego wymiaru — staje się częścią lokalnej narracji o tajemniczości tego regionu.
Współczesna ciekawostka czy żywa tradycja?
Choć mało kto dziś traktuje piątek 13-go dosłownie, data ta wciąż pobudza wyobraźnię. Zwłaszcza w regionie, gdzie mroczne lasy, gołoborza i stare klasztory tworzą idealne tło dla opowieści o magii i dawnych wierzeniach.
Może właśnie dlatego w Świętokrzyskiem piątek 13-go smakuje trochę inaczej — bardziej legendą niż przesądem.
![Kielce kontra Veszprém. Czas na kolejny rozdział tej rywalizacji. Industria Kielce – ONE Veszprém [zapowiedź]](/img/2026/02/18/_min/27ae0271-10c0-a261-e1ef-8afd58bfc59f-ezgifcom-avif-to-jpg-converter.jpg)
