Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live – żywy obrzęd, który wraca na scenę

Spektakl łączy teatr, muzykę, taniec i śpiew wykonywane na żywo, a jednocześnie będzie transmitowany online. Określenie „live” ma więc podwójne znaczenie – odnosi się zarówno do autentyczności i bezpośredniości wydarzenia, jak i do jego dostępności dla widzów uczestniczących zdalnie.

Ponidzie – kraina pogranicza i pamięci

Ponidzie to region rozciągający się wzdłuż doliny rzeki Nidy, obejmujący obszar Niecki Ponidziańskiej – krainę łagodnych wzgórz, kredowych wzniesień, łąk, pól i przydrożnych kapliczek. Przez wieki stanowił on przestrzeń pogranicza kulturowego i historycznego, położoną pomiędzy Małopolską, Kielecczyzną i Sandomierszczyzną. Choć w etnografii zaliczany do obszaru Krakowiaków Wschodnich, Ponidzie zachowało własną, subtelną odrębność, ukształtowaną m.in. przez doświadczenie zaborów i bliskość granicy rosyjsko-galicyjskiej.

To właśnie ta niejednoznaczna tożsamość stała się punktem wyjścia dla projektu artystycznego, który nie tylko sięga do przeszłości, ale stawia pytania o współczesne znaczenie lokalnej tradycji.

Projekt, który ożywia tradycję

„Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live” nie jest rekonstrukcją muzealną. To próba przywrócenia dawnego obrzędu poprzez działanie, emocję i wspólnotowe przeżycie. Projekt powstał w oparciu o szeroką pracę warsztatową, obejmującą zarówno materialne aspekty dawnego wesela – stroje, rękodzieło, kulinaria – jak i jego niematerialny rdzeń: muzykę, pieśń, taniec oraz obrzędowość.

Istotnym źródłem inspiracji były zapiski Oskara Kolberga oraz ks. Władysława Siarkowskiego, którzy dokumentowali codzienność, mentalność i rytuały dawnych mieszkańców Ponidzia. Na ich podstawie twórcy wydobyli fragmenty tradycji zachowane w pamięci, przekazach i archiwach, nadając im współczesną, teatralną formę.

Widowisko obrzędowe na żywo

Inscenizacja przenosi widza w realia drugiej połowy XIX wieku i prowadzi przez kolejne etapy tradycyjnego wesela chłopskiego – od spotkania w karczmie, przez biesiadę i zabawę, aż po obrzęd oczepin. Sceny dramatyczne przeplatają się z muzyką, tańcem i śpiewem wykonywanymi na żywo, tworząc opowieść o miłości, wspólnocie i przejściu w nowy etap życia.

W centrum spektaklu znajduje się obrzęd rozumiany jako żywy rytm zdarzeń, w którym codzienność miesza się z rytuałem, humor z powagą, a realizm z ludową metafizyką. Wesele ukazane jest jako moment zawieszenia codziennego porządku – czas świętowania, sporów, wzruszeń i refleksji nad losem oraz historią wspólnoty.

Twórcy i realizatorzy

Autorem tekstu spektaklu jest Leszek Zduń, który oparł go na pracach Kolberga i Siarkowskiego. Reżyserii podjął się Arkadiusz Lech, pomysłodawca całego projektu. Muzykę przygotował Krzysztof Korban wraz z Kapelą Korbanów, a choreografię – Małgorzata Wyderska.

Na scenie wystąpi Grupa Teatralna Słoneczna Trupa: Wiktoria Nalepa, Karolina Kępa, Aleksandra Lasota, Inka Klimczak, Amelia Kępa, Małgorzata Wyderska, Cezary Sołtysik, Jakub Zgorzały, Arkadiusz Lech oraz Zdzisław Skoczylas.

Producentem wydarzenia jest Stowarzyszenie Lokalnie/Globalnie, a współorganizatorem Buskie Samorządowe Centrum Kultury.

Spotkanie przeszłości z teraźniejszością

„Tradycyjne Wesele Ponidziańskie live” to nie tylko spektakl, ale także zaproszenie do wspólnego przeżycia tradycji, która – choć zakorzeniona w XIX wieku – nadal może przemawiać do współczesnego widza. To spotkanie teatru i lokalnego dziedzictwa, w którym przeszłość ożywa poprzez ciało aktora, dźwięk kapeli i rytm wspólnego świętowania.