Kultura nie zaczyna się na wielkiej scenie i nie kończy wraz z ostatnim punktem programu wydarzenia. Nie istnieje wyłącznie w muzeach, galeriach, domach kultury czy oficjalnych publikacjach.
Żyje w języku mieszkańców, lokalnych zwyczajach, rodzinnych wspomnieniach, pieśniach, rękodziele, obrzędach, starych fotografiach i opowieściach przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Tworzą ją artyści, regionaliści, animatorzy, społecznicy, członkowie zespołów ludowych, kół gospodyń wiejskich, stowarzyszeń, instytucji kultury i lokalnych wspólnot. Często jednak ich działalność pozostaje poza głównym nurtem medialnej uwagi.
Nie dlatego, że jest mniej ważna. Dlatego, że kultura lokalna rzadko krzyczy.
Projekt „Bliska Kultura. Głos Regionu” powstał po to, aby wsłuchać się właśnie w te głosy.
Czterdzieści audycji. Dziesiątki miejsc. Setki historii
W ramach projektu na antenie Radia Rekord Świętokrzyskie powstanie 40 dwudziestopięciominutowych audycji poświęconych historii miejscowości, dziedzictwu materialnemu i niematerialnemu, lokalnym twórcom, tradycjom oraz współczesnemu życiu kulturalnemu regionu.
Nie będzie to jednak radiowa encyklopedia ani kolejny kalendarz wydarzeń.
Najważniejszy będzie człowiek.
To mieszkańcy, twórcy i lokalni pasjonaci opowiedzą o swoich miejscowościach, tradycjach, inicjatywach i historiach. O tym, co udało się ocalić, co zmienia się na naszych oczach i czego możemy już nie odzyskać, jeżeli nie zaczniemy tego dokumentować dziś.
Mikrofon Radia Rekord Świętokrzyskie dotrze zarówno do dużych instytucji, jak i do niewielkich miejscowości, w których kultura rozwija się bez wielkich budżetów, reflektorów i rozbudowanej promocji.
Bo wartość historii nie zależy od liczby mieszkańców miejscowości, w której się wydarzyła.
Kultura, której nie można później odtworzyć
Część dziedzictwa można zabezpieczyć w archiwum, wyremontować albo odrestaurować. Są jednak takie jego elementy, których nie da się odzyskać po latach.
To lokalne słownictwo, gwara, sposób opowiadania, pieśni, wspomnienia, tradycyjne umiejętności i obrzędy. Istnieją tylko tak długo, jak długo pamiętają je ludzie.
Każde odchodzące pokolenie może zabrać ze sobą fragment wiedzy o regionie. Czasem jedno niepozorne słowo, rodzinne wspomnienie albo historia związana z konkretnym miejscem mówi o społeczności więcej niż niejedno oficjalne opracowanie.
Dlatego projekt ma nie tylko promować świętokrzyską kulturę. Ma ją również dokumentować i utrwalać.
Ma stworzyć radiowe archiwum pamięci regionu.
Trzy spojrzenia na kulturę regionu
Inauguracyjna audycja była rozmową o genezie, celach i społecznej potrzebie realizacji projektu.
Gośćmi Anny Wawrzos były mgr. sztuki, menager kultury Augustyna Nowacka, prof. Marzena Marczewska oraz dr Alicja Trukszyn.
Rozmówczynie przyjrzały się kulturze z trzech różnych perspektyw: instytucjonalnej, językowej i etnologicznej.
W audycji pojawiły się pytania o to, czy lokalna kultura jest dziś wystarczająco widoczna, dlaczego tak wiele wartościowych inicjatyw nie przebija się do szerszej świadomości oraz jaka jest rola instytucji, mediów i samych mieszkańców w zachowywaniu pamięci o regionie.
Rozmowa dotyczyła również języka jako nośnika lokalnej tożsamości, zanikających zwyczajów oraz sposobów przekazywania tradycji młodszym pokoleniom.
Bo tradycja, której nikt nie rozumie, staje się dekoracją. A kultura, której nikt nie przekazuje dalej, przestaje być żywa.
Posłuchaj inauguracyjnej audycji
Dlaczego potrzebujemy dziś projektu, który oddaje głos lokalnym społecznościom? Czy można mieszkać przez całe życie w jednym regionie i jednocześnie tracić kontakt z jego kulturą? Kto przechowuje pamięć o miejscach, ludziach i zwyczajach? I co może zniknąć, jeżeli nie zaczniemy tych historii zapisywać już teraz?
O tym w inauguracyjnej audycji projektu „Bliska Kultura. Głos Regionu” rozmawiają:
- Augustyna Nowacka,
- prof. Marzena Marczewska,
- dr Alicja Trukszyn.
Rozmowę prowadzi Anna Wawrzos.
Zgłoś swoją instytucję lub historię
Projekt jest otwarty na głosy z całego województwa świętokrzyskiego.
Do udziału w kolejnych audycjach zapraszamy instytucje kultury, samorządy, organizacje pozarządowe, stowarzyszenia, koła gospodyń wiejskich, zespoły ludowe, lokalnych twórców, regionalistów, społeczników i pasjonatów historii.
Jeżeli w Państwa miejscowości działa instytucja, grupa lub osoba, której historię warto opowiedzieć, zapraszamy do kontaktu:
[email protected]
W wiadomości warto krótko opisać działalność instytucji, zaproponować temat rozmowy oraz wskazać osoby, które mogłyby wziąć udział w nagraniu.
Szukamy nie tylko dużych wydarzeń i znanych nazwisk. Szukamy przede wszystkim autentycznych historii, które pokazują, czym naprawdę żyje region.
Głos regionu tworzą ludzie
W kolejnych miesiącach będziemy rozmawiać o miejscach, które znamy, i tych, które dopiero warto odkryć. O dawnych zwyczajach i nowych inicjatywach. O artystach, pasjonatach, społecznikach i mieszkańcach, którzy bez rozgłosu wykonują ogromną pracę na rzecz lokalnej kultury.
Każda miejscowość ma swoją opowieść.
Każda społeczność ma ludzi, których warto usłyszeć.
Każdy głos, którego dziś nie zarejestrujemy, jutro może już zamilknąć.
„Bliska Kultura. Głos Regionu” nie jest wyłącznie cyklem audycji. To wspólnie budowane radiowe archiwum pamięci województwa świętokrzyskiego.
Premiery audycji będą emitowane we wtorki i czwartki o godzinie 15.30 na antenie Radia Rekord Świętokrzyskie.
Projekt „Bliska Kultura. Głos Regionu” jest finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Napisz komentarz
Komentarze