Bliska Kultura

Nie każda historia przetrwa tylko dlatego, że kiedyś się wydarzyła. Ktoś musi ją zapisać, ktoś przechować, a ktoś następny uznać, że warto przekazać ją dalej. W Radoszycach ta pamięć ma wiele warstw – od rodzinnych rękopisów i dwutomowych „Dziejów Radoszyc”, przez tradycje pielęgnowane w sołectwach, po historię społeczności żydowskiej, której bez pełnej opowieści o miejscowości zwyczajnie nie można pominąć. O tym rozmawialiśmy w kolejnym odcinku „Bliskiej Kultury. Głosu Regionu”.

Był grodem przy przeprawie przez Wisłę, miastem królewskim, miejscem wielkiego handlu, bitew, najazdów i wielokrotnego podnoszenia się ze zniszczeń. Dziś Zawichost liczy swoją historię nie tylko wiekami i zabytkami. Liczy ją również wspomnieniami mieszkańców, przepisami przekazywanymi w rodzinach, działalnością kół gospodyń, lokalnymi publikacjami i kolejnymi pokoleniami, które dopisują do tej historii własny rozdział. Właśnie dlatego tutaj szczególnie mocno wybrzmiewa sens projektu „Bliska Kultura. Głos Regionu”.

Jak dziś buduje się dom kultury, do którego mieszkańcy naprawdę chcą wracać? W kolejnym odcinku „Bliskiej Kultury. Głosu Regionu” zaglądamy do Domu Kultury „Zameczek” w Kielcach i rozmawiamy o edukacji artystycznej, pracy z młodymi odbiorcami oraz o tym, dlaczego kultura lokalna nie może kończyć się na kalendarzu wydarzeń.

Nie chodzi tylko o lalki, samochodziki i wspomnienia z dzieciństwa. Za zabawką stoi często cała epoka: sposób wychowania, moda, przemysł, technologia, role społeczne i codzienne życie rodzin. W kolejnym odcinku projektu „Bliska Kultura. Głos Regionu” zaglądamy do Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach i pokazujemy kulturę od strony, której na co dzień nie widać.

Teatr publiczny nie kończy się na repertuarze, premierze i sprzedanym bilecie. To także pytanie o to, kto może wejść do środka, zabrać głos i poczuć, że ta instytucja jest również dla niego. W kolejnym odcinku „Bliskiej Kultury. Głos Regionu” rozmawialiśmy z Jackiem Jabrzykiem, Luizą Buras-Sokół i Dagną Dywicką z Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach.

Ciekoty są jednym z tych miejsc, w których historia nie kończy się na pamiątkach i archiwalnych fotografiach. W kolejnym odcinku cyklu „Bliska Kultura. Głos Regionu” zaglądamy do Centrum Edukacji i Kultury „Szklany Dom” – miejsca związanego z dzieciństwem Stefana Żeromskiego, które dziś łączy pamięć o pisarzu z edukacją, sztuką, lokalną tradycją i codzienną pracą na rzecz mieszkańców.

Kultura nie zaczyna się na scenie i nie kończy wraz z ostatnim ukłonem artysty. Zostaje w pamięci ludzi, historii miasta i kolejnych pokoleniach. W najnowszej audycji „Bliska Kultura. Głos Regionu” gościem była Magdalena Kusztal – wieloletnia dyrektor Kieleckiego Centrum Kultury, menedżerka kultury i jedna z osób od lat związanych z życiem artystycznym Kielc. W rozmowie nie zabrakło również bardzo osobistego wątku jej ojca – aktora Edwarda Kusztala.

Czy sztukę współczesną trzeba rozumieć, żeby móc jej doświadczać? Jak przyciągnąć do galerii osoby, które są przekonane, że „to nie dla nich”? I czego potrzebują dziś młodzi artyści, by wejść do profesjonalnego obiegu? O tym rozmawiali goście kolejnego odcinka audycji „Bliska Kultura. Głos Regionu”.

Kultura nie kończy się na scenie, książce ani kalendarzu wydarzeń. W Pińczowie coraz częściej oznacza wspólne działanie mieszkańców, ochronę lokalnej pamięci, rozwijanie pasji i budowanie przestrzeni, w której każdy może stać się nie tylko odbiorcą, ale również twórcą. O tym w audycji „Bliska Kultura. Głos Regionu” opowiedziały Iwona Senderowska, dyrektor Pińczowskiego Samorządowego Centrum Kultury, oraz Agnieszka Kucybała, dyrektor Miejskiej i Gminnej Biblioteki Publicznej w Pińczowie.

Królewski zamek, którego już nie ma. Pieśni przekazywane z pokolenia na pokolenie. Pamięć społeczności, która przez dziesięciolecia współtworzyła miasto. Nowy Korczyn ma ogromne dziedzictwo, ale znaczna jego część nie stoi dziś za muzealną szybą. Trzeba ją odnajdywać w dokumentach, fotografiach, wspomnieniach i głosach mieszkańców. W audycji „Bliska Kultura. Głos Regionu” pytamy więc nie tylko o to, jak organizuje się kulturę, ale przede wszystkim – jak ją ocalić.

Miejsko-Gminne Centrum Kultury w Oleśnicy działa zaledwie od 2022 roku, ale w ciągu kilku lat stało się miejscem skupiającym dzieci, młodzież, seniorów, lokalnych twórców, zespoły, wolontariuszy i organizacje społeczne. W kolejnym odcinku audycji „Bliska Kultura. Głos Regionu” zaglądamy do jednej z najmłodszych instytucji kultury w regionie i pytamy, jak buduje się dom kultury od podstaw – w miejscu, gdzie niemal wszyscy się znają.

Centrum Tradycji, Turystyki i Kultury Gór Świętokrzyskich w Bielinach od lat łączy działalność kulturalną mieszkańców z edukacją regionalną i turystyką. Osada Średniowieczna w Hucie Szklanej, Harmonia – Świętokrzyska Zagroda Kultury, lokalne zespoły, koła gospodyń i przewodnicy tworzą dziś wspólną opowieść o regionie. W kolejnym odcinku „Bliskiej Kultury. Głos Regionu” sprawdzamy, kto tę opowieść tworzy i jak lokalna pamięć odnajduje się we współczesnej instytucji kultury

Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka w Pacanowie kojarzy się z dzieciństwem, literaturą i jednym z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów polskiej kultury dziecięcej. Ale za bajkowym światem stoi bardzo realna instytucja, która każdego dnia łączy kulturę, edukację, turystykę i pracę z lokalną społecznością. W kolejnym odcinku cyklu „Bliska Kultura. Głos Regionu” zaglądamy właśnie za tę kolorową kurtynę.

Są opowieści, których nie znajdziemy w podręcznikach. Słowa pamiętane już tylko przez najstarszych mieszkańców, pieśni wykonywane przez ostatnich depozytariuszy lokalnych tradycji i historie miejsc, o których zbyt rzadko mówi się głośno. Radio Rekord Świętokrzyskie rozpoczyna projekt „Bliska Kultura. Głos Regionu” – cykl 40 audycji, które mają ocalić, udokumentować i przybliżyć dziedzictwo województwa świętokrzyskiego. Inauguracyjna rozmowa jest już dostępna w naszym artykule.