Anna Wawrzos
Bliska Kultura. Głos RegionuCzterdzieści pięć lat zespołu tanecznego można opowiedzieć fotografiami. Zmieniają się twarze, kostiumy, fryzury i sceniczne ustawienia. Za każdym zdjęciem pozostaje jednak coś, czego aparat nie uchwycił: nauka choreografii, poprawianie ruchu, godziny przygotowań i emocje przed wyjściem na scenę. W przypadku jędrzejowskiej Parady takich historii uzbierało się już na kilka pokoleń.
W marcu 2026 roku zespoły Parada świętowały 45-lecie. Jubileusz połączył dawnych i obecnych tancerzy, a archiwalne fotografie przypomniały drogę rozpoczętą w 1981 roku. Wtedy Danuta Ziółkowska stworzyła w Jędrzejowie zespół dla dzieci i młodzieży. Przez kolejne dekady Parada stała się rozpoznawalną częścią kulturalnej tożsamości miasta.
Założycielka i choreografka Parady oraz Małej Parady pracowała z kolejnymi rocznikami młodych ludzi. W takiej perspektywie prowadzenie zespołu staje się także opowieścią o dorastaniu. Zmieniają się zainteresowania dzieci, sposoby spędzania czasu i oczekiwania wobec zajęć. Pozostaje konieczność nauczenia się wspólnego rytmu. Na scenie własny krok trzeba przecież uzgodnić z ruchem pozostałych.
Taniec zespołowy bardzo szybko pokazuje, czym jest odpowiedzialność. Trzeba znać układ, pamiętać o ustawieniu, uważać na partnerów. Efektowny występ wyrasta z regularności, również z tych prób, podczas których coś się nie udaje. Talent pomaga, ale kolejnych miesięcy pracy za nikogo nie wykona.
Tę codzienność organizuje Centrum Kultury w Jędrzejowie, kierowane przez Sebastiana Sipę. Instytucja prowadzi działalność taneczną, teatralną, muzyczną, plastyczną, fotograficzną, filmową i folklorystyczną. Za szerokim zakresem działań stoją konkretni instruktorzy oraz pracownicy techniczni, którzy przygotowują warunki do prób, wystaw i występów.
W takim miejscu rozwój artystyczny można obserwować przez lata. Najpierw pojawia się ciekawość, później pierwsze umiejętności, znajomości i przywiązanie do grupy. Z czasem uczestnictwo w zajęciach może stać się częścią własnej historii. Jubileusz Parady pokazuje, jak długo ta historia potrafi trwać.
Jędrzejowska scena daje również przestrzeń do rozpoczęcia nowego rozdziału w dojrzałym wieku. Formację teatralną „Si Senior” prowadzi Ireneusz Ślusarczyk, instruktor teatralny i zastępca dyrektora Centrum Kultury. Podczas trzecich Senioralnych Spotkań z Kulturą i Sztuką „Srebrny Jędrzejów”, zorganizowanych w czerwcu 2026 roku, zespół zaprezentował spektakl „Kapturek i inni”.
Już samo słowo „aktor” ustawia tę opowieść we właściwym miejscu. Oznacza rolę, którą trzeba zbudować, tekst wymagający interpretacji i odpowiedzialność za wspólny spektakl. Doświadczenie życiowe może być tutaj artystycznym zasobem: pomaga odnaleźć ton, zrozumieć zachowanie postaci, wydobyć humor albo powagę sceny.
Przed publicznością każdy jednak staje osobiście. Trzeba pozwolić innym patrzeć, słuchać i reagować. Dla osoby rozpoczynającej przygodę z teatrem jest to konkretne wyzwanie, niezależnie od metryki. „Si Senior” przypomina, że prawo do artystycznego debiutu pozostaje otwarte również wtedy, gdy szkolne akademie i młodzieżowe występy są już odległym wspomnieniem.
Twórcza obecność seniorów znajduje w Jędrzejowie także inne formy. Starsi mieszkańcy redagują biuletyn „Srebrny Jędrzejów”, włączając się w opisywanie własnego środowiska. To kolejny sposób zabierania głosu i współtworzenia lokalnego życia.
Osobną częścią tej opowieści jest niezależne internetowe Radio z QLTURĄ, działające w ramach Instytutu Kultury Ireneusza Ślusarczyka. Audycje, rozmowy i dokumentowanie inicjatyw kulturalnych pozwalają zachować historie, które łatwo mogłyby zniknąć wraz z zakończeniem wydarzenia. W wakacyjnej ofercie Centrum Kultury pojawiły się również warsztaty radiowe, otwierające przed uczestnikami możliwość poznania pracy z mikrofonem i dźwiękiem.
Nagranie ma szczególną wartość. Przechowuje głos, sposób opowiadania, emocję, której nie odda krótka informacja pod fotografią. Dobrze przeprowadzona rozmowa potrafi ocalić historię zespołu, wspomnienie instruktora czy doświadczenie uczestnika. Z takich materiałów można budować pamięć miejsca.
Podobną pracę wykonuje fotografia. Z Centrum Kultury od 1986 roku związany jest Leszek Kowalski, fotograf i instruktor, twórca Jędrzejowskiego Towarzystwa Fotograficznego. Cztery dekady obecności w życiu instytucji oznaczają perspektywę obejmującą kolejne pokolenia i zmieniające się sposoby dokumentowania kultury.
Obraz ma w Jędrzejowie również wymiar malarski. Klub Twórców Ziemi Jędrzejowskiej „Wierna” skupia środowisko związane z plenerami i wystawami. W sierpniu 2026 roku współorganizował plener imienia Krzysztofa Nowaka nad zalewem w Brzeziu. Takie spotkania pozwalają zobaczyć okolicę oczami osób, które zatrzymują się przy świetle, krajobrazie i szczególe zwykle mijanym w pośpiechu.
Do tego dochodzi kino oraz edukacja filmowa „Młode Horyzonty”. Wspólne oglądanie może stać się początkiem rozmowy o bohaterach, wyborach i świecie przedstawionym na ekranie. Dla młodego odbiorcy to także nauka uważnego patrzenia i formułowania własnej oceny.
Ta różnorodność prowadzi do ważnego pytania o możliwość regularnego uczestnictwa. W gminie miejsko-wiejskiej znaczenie mają dojazd, godziny zajęć i pogodzenie ich z codziennymi obowiązkami. Dla przyszłości zespołów równie istotne są warunki pracy instruktorów, przygotowanie następców i zachowanie dorobku wcześniejszych pokoleń. Wieloletnia tradycja potrzebuje ludzi, którzy będą mogli ją kontynuować.
W Jędrzejowie tę ciągłość widać szczególnie wyraźnie: od dzieci poznających pierwsze kroki w Paradzie po dojrzałych aktorów budujących kolejną rolę. Pomiędzy nimi są pracownie, fotografie, nagrania i osoby, które potrafią zachęcić do podjęcia próby. To właśnie z takich spotkań powstaje kultura, z którą można związać znaczną część życia.
Audycja została zrealizowana w ramach projektu „Bliska Kultura. Głos Regionu”.
Projekt „Bliska Kultura. Głos Regionu” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Napisz komentarz
Komentarze