Nowy rok szkolny, nowe zasady. Grażyna Dekiel o zmianach, które wchodzą do szkół

Rok szkolny 2026/2027 przynosi uczniom, nauczycielom i rodzicom szereg zmian. Część z nich będzie widoczna już od pierwszych dni września, inne mają stopniowo zmieniać sposób funkcjonowania polskiej szkoły.

Jedną z najważniejszych jest rozpoczęcie wdrażania nowych podstaw programowych w ramach Reformy26 „Kompas Jutra”. Od 1 września obejmują one wychowanie przedszkolne oraz klasy I i IV szkoły podstawowej. W kolejnych latach zmiany mają obejmować następne roczniki.

Założenie reformy to większy nacisk na praktyczne wykorzystywanie wiedzy, rozwijanie kompetencji, pracę zespołową i łączenie wiadomości z różnych dziedzin. W roku szkolnym 2026/2027 szkoły mogą również fakultatywnie organizować tygodnie projektowe, które od kolejnego roku mają stać się rozwiązaniem obowiązkowym.

Edukacja zdrowotna już obowiązkowa

Istotna zmiana dotyczy również edukacji zdrowotnej. Od roku szkolnego 2026/2027 przedmiot jest obowiązkowy dla uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata nauki w szkołach ponadpodstawowych.

Program obejmuje m.in. zdrowie fizyczne i psychiczne, profilaktykę uzależnień, bezpieczeństwo, odżywianie, higienę cyfrową czy pierwszą pomoc. Zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego pozostają nieobowiązkowe.

W Porannej Rozmowie pytamy również o to, czy świętokrzyskie szkoły mają odpowiednio przygotowaną kadrę do prowadzenia nowych zajęć i jak placówki radzą sobie z wdrażaniem kolejnych zmian.

Smartfon, internet i sztuczna inteligencja

Jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej szkoły jest dziś technologia. Dlatego wśród priorytetów oświatowych na nowy rok znalazły się higiena cyfrowa, aktywność offline, krytyczne myślenie oraz odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji.

To temat szczególnie istotny w czasie, kiedy uczniowie wykorzystują narzędzia AI do wyszukiwania informacji, przygotowywania prezentacji czy wykonywania zadań domowych.

Czy szkoła powinna przede wszystkim ograniczać dostęp do technologii, czy nauczyć młodego człowieka korzystania z niej świadomie i odpowiedzialnie?

To także pytanie o telefony komórkowe w szkołach i o to, gdzie przebiega granica między urządzeniem pomocnym w codziennym funkcjonowaniu a narzędziem, które przeszkadza w koncentracji, relacjach i nauce.

Szkoła ma również uczyć bezpieczeństwa

W roku szkolnym 2026/2027 jednym z podstawowych kierunków polityki oświatowej państwa jest budowanie odporności społecznej oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych.

W praktyce oznacza to większy nacisk m.in. na pierwszą pomoc, reagowanie w sytuacjach zagrożenia, świadome zachowanie w przestrzeni cyfrowej czy umiejętność krytycznej oceny informacji.

W rozmowie ze Świętokrzyskim Wicekuratorem Oświaty nie zabrakło również pytań o zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży, przemoc rówieśniczą, cyberprzemoc oraz dostępność psychologów, pedagogów i specjalistów w szkołach regionu.

Czy świętokrzyskie szkoły są gotowe?

Nowe przepisy to jedno. Ich realizacja w konkretnej szkole – drugie.

Dlatego pytamy Grażynę Dekiel także o sytuację w województwie świętokrzyskim: przygotowanie dyrektorów i nauczycieli, problemy kadrowe, wyzwania szkół w mniejszych miejscowościach oraz wpływ demografii na przyszłość placówek.

Co od 1 września rzeczywiście zmieni się dla ucznia i jego rodzica? Czy nauczyciele są przygotowani na reformę? I jaka powinna być szkoła, która ma przygotować młodych ludzi do świata zmieniającego się szybciej niż szkolne podręczniki?

O tym rozmawiamy w Porannej Rozmowie Radia Rekord Świętokrzyskie z Grażyną Dekiel, Świętokrzyskim Wicekuratorem Oświaty.

▶️ Zobacz całą rozmowę i sprawdź, co przyniesie rok szkolny 2026/2027.