Profilaktyka zaczyna się od spojrzenia. Czerniak coraz większym problemem w regionie

Czerniak jest jednym z najbardziej agresywnych nowotworów skóry. Rozwija się szybko i może dawać przerzuty do innych narządów. Specjaliści podkreślają jednak, że odpowiednio wcześnie wykryty jest wyleczalny w ponad 95 procentach przypadków. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularna obserwacja skóry.

Jak informuje Marta Pietrasiak, dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Kielcach, w ubiegłym roku wartość refundacji leków stosowanych w programach lekowych związanych z leczeniem czerniaka przekroczyła 14 milionów złotych. Z nowoczesnych terapii skorzystało 114 pacjentów.

– Są to najbardziej innowacyjne programy lekowe w polskiej onkologii. Pozwalają nie tylko na zastosowanie nowoczesnej farmakoterapii, ale także na skuteczne zarządzanie terapią – podkreśla dyrektor.

Ryzyko zachorowania na czerniaka jest większe u osób o jasnej karnacji, rudych lub blond włosach, niebieskich oczach i licznych piegach. Szczególną ostrożność powinny zachować także osoby posiadające dużą liczbę znamion barwnikowych, które w dzieciństwie doznały oparzeń słonecznych, często przebywają na słońcu lub korzystają z solarium. Znaczenie mają również obciążenia rodzinne związane z nowotworami skóry.

Jak chronić się przed czerniakiem?

Lekarze przypominają o kilku podstawowych zasadach profilaktyki. Przede wszystkim warto raz w miesiącu dokładnie oglądać swoją skórę i zwracać uwagę na wszelkie zmiany dotyczące znamion. Należy unikać nadmiernej ekspozycji na słońce, szczególnie między godziną 11.00 a 16.00, regularnie stosować kremy z filtrem UV oraz nosić okulary przeciwsłoneczne i nakrycie głowy.

Eksperci zdecydowanie odradzają korzystanie z solarium. Zalecają również, aby przynajmniej raz w roku poddać znamiona kontroli dermatologa lub chirurga onkologa.

Zasada ABCDE może uratować życie

W samokontroli skóry pomocna jest zasada ABCDE, która pozwala wychwycić niepokojące zmiany:

• A – asymetria – znamię staje się nieregularne i niesymetryczne,
• B – brzegi – brzegi są nierówne, poszarpane lub niewyraźne,
• C – kolor – pojawia się nierównomierne zabarwienie lub zmiana koloru,
• D – średnica – znamię ma średnicę większą niż 6 mm lub powiększa się,
• E – ewolucja – zachodzą zmiany kształtu, wielkości, koloru lub pojawiają się nowe objawy, takie jak świąd czy krwawienie.

Specjaliści przypominają, że regularna obserwacja znamion może uratować życie. Każda niepokojąca zmiana powinna być skonsultowana z lekarzem.

W Polsce z powodu czerniaka umiera każdego roku około 1400 osób. Tymczasem wczesne wykrycie choroby daje ogromne szanse na całkowite wyleczenie. Dlatego profilaktyka rzeczywiście zaczyna się od spojrzenia – na własną skórę.