Udar cieplny może zagrażać życiu. Jak bezpiecznie przetrwać upały?

Prognozy zapowiadają temperatury przekraczające 30°C. Choć dla wielu osób lato to czas wypoczynku i aktywności na świeżym powietrzu, wysokie temperatury mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Długotrwałe przebywanie na słońcu, intensywny wysiłek fizyczny czy praca w przegrzanych pomieszczeniach mogą doprowadzić do przegrzania organizmu, a w skrajnych przypadkach do udaru cieplnego.

Najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze oraz chorujący na schorzenia układu krążenia, cukrzycę czy choroby układu oddechowego. Ryzyko dotyczy również osób wykonujących pracę fizyczną na świeżym powietrzu.

Pierwszymi objawami udaru cieplnego mogą być wysoka temperatura ciała, silny ból i zawroty głowy, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, przyspieszone tętno i oddech oraz dezorientacja. W ciężkich przypadkach dochodzi do utraty przytomności. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, dlatego wymaga natychmiastowej reakcji.

W przypadku podejrzenia udaru cieplnego należy jak najszybciej przenieść poszkodowanego do chłodnego, zacienionego miejsca i rozpocząć schładzanie organizmu. Pomocne będzie polewanie ciała chłodną wodą, stosowanie zimnych okładów na głowę, kark i klatkę piersiową oraz zapewnienie ruchu powietrza. Jeśli chory jest przytomny, powinien pić chłodne płyny małymi porcjami. Gdy jego stan nie poprawia się lub traci przytomność, należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe, dzwoniąc pod numer 112 lub 999.

Eksperci przypominają, że udarowi cieplnemu można skutecznie zapobiegać. Podstawą jest regularne picie wody – nawet wtedy, gdy nie odczuwamy pragnienia – oraz unikanie alkoholu i słodzonych napojów, które sprzyjają odwodnieniu. W czasie największych upałów warto ograniczyć przebywanie na słońcu, zwłaszcza między godziną 11.00 a 15.00, kiedy promieniowanie słoneczne jest najsilniejsze.

Pomocne będzie również noszenie lekkiej, jasnej i przewiewnej odzieży, nakrycia głowy oraz okularów przeciwsłonecznych. Aktywność fizyczną najlepiej planować w godzinach porannych lub wieczornych. W domu warto zasłaniać okna w ciągu dnia i wietrzyć pomieszczenia rano oraz po zachodzie słońca. Dobrym sposobem na schłodzenie organizmu są chłodne prysznice, mokry ręcznik na karku czy częstszy odpoczynek w cieniu.

Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, seniorów i osoby przewlekle chore. Nigdy nie wolno pozostawiać dzieci ani zwierząt w zaparkowanym samochodzie – nawet na kilka minut. Temperatura wewnątrz pojazdu może w bardzo krótkim czasie wzrosnąć do poziomu zagrażającego życiu.

Statystyki pokazują, że problem jest realny. W ubiegłym roku w województwie świętokrzyskim z pomocy lekarza skorzystały 103 osoby zakwalifikowane do grupy ICD-10 T67, obejmującej skutki działania wysokiej temperatury i światła, takie jak udar cieplny, omdlenia z gorąca czy obrzęk cieplny.

W czasie upałów warto pamiętać, że kilka prostych zasad – odpowiednie nawodnienie, unikanie słońca w najgorętszych godzinach dnia i szybka reakcja na pierwsze objawy przegrzania – może uchronić przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.